Człowiek czy syn człowieka? Hipoteza.

Zastanawiałem się już nad opowieścią o łuskaniu kłosów. Wróciłem do niej przy lekturze „The Five Gospels”, ciekawego, inspirującego dzieła Jesus Seminar z własnym tłumaczeniem pięciu ewangelii (kanonicznych oraz Ewangelii Tomasza). Do specyfiki tej książki należy czteropoziomowe oznakowanie cytatów z Jezusa jako bardziej lub mniej prawdopodobnych. Głównym kryterium jest innowacyjność, bo według autorów tylko wypowiedzi odstające od sztampowych miały szansę przetrwać okres tradycji ustnej. Wypowiedź o szabacie dla człowieka (u nich: dla Adama i Ewy) uważają zatem za dość prawdopodobny cytat, ale „narrację” przed nim za być może pomysł wspólnoty przekazującej słowa Jezusa. Zgadzają się z tym, że „syn człowieczy” jest tym samym co „człowiek” i tylko ewangeliści błędnie widzą w tym pierwszym figurę apokaliptyczną. Jednak odczytanie postulatu panowania człowieka nad szabatem jako rewolucyjnego skłania Jesus Seminar do uznania tego chyba dość typowego powiedzenia faryzejskiego („Szabat dany jest tobie…”/„Szabat został stworzony dla człowieka…”) za niezwykłe i uznania fragmentu o Dawidzie za mało istotny. Tymczasem zarówno nawiązanie do niebezpieczeństwa, jakie kiedyś groziło Dawidowi, jak i podkreślenie tego niebezpieczeństwa dziś przez użycie „szabat dany jest tobie/człowiekowi” jest spójną opowieścią, która mogła w tym zestawie przejść ciężkie próby tradycji ustnej, chociaż najwyraźniej zgubiła źródło owego niebezpieczeństwa, czyli zapewne Rzymian. Ale to mogło się stać już przy redagowaniu pierwszej (chronologicznie) ewangelii w Rzymie.

Jak pisałem poprzednio, „syn człowieczy” w wersie 28 zapewne jest arameizmem. Kiedy przetłumaczymy wersy 27 i 28 na aramejski, uzyskujemy sensowne wynikanie tego, że „człowiek panuje nad szabatem” z przesłanki „szabat jest dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu”. Dlaczego jednak arameizm pojawia się w wersie 28, ale nie ma ich w wersie 27? Przyczyna może być taka, że slogan faryzejski o „szabacie danym tobie” mógł być wypowiadany, a co najmniej zapisany w materiałach, z których korzystał według-Marek w Rzymie po hebrajsku. Ewangelista mógł nie znać na tyle aramejskiego, żeby wiedzieć, że aramejski „syn człowieka” oznacza to samo co hebrajski „człowiek” („Adam”).

Zastanawiam się czy Jezus w ogóle mógł powiedzieć „syn człowieczy” kiedy mówił po aramejsku. W tym języku byłoby to coś jak „syn syna człowieka” i mogłoby brzmieć dziwnie. Ale w hebrajskim nie ma tego problemu i „syn człowieka” to po prostu syn człowieka.

Reklamy

Informacje o rafalmaszkowski

http://pl.wikipedia.org/wiki/Rafał_Maszkowski
Ten wpis został opublikowany w kategorii biblistyka i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s